Levenslange gevangenisstraf

View previous topic View next topic Go down

Levenslange gevangenisstraf

Post  Yoke on Wed May 13, 2009 10:26 am

Levenslange gevangenisstraf is in de meeste landen die de doodstraf niet kennen de hoogste straf die door een rechtbank kan worden opgelegd. Niet in alle landen houdt dit een daadwerkelijk levenslange opsluiting in.

Levenslang in verschillende landen
In onder meer Denemarken, Duitsland, Finland, Italië, Oostenrijk, Polen, Rusland, het Verenigd Koninkrijk en Zweden betekent "levenslang" dat de veroordeelde voor onbepaalde tijd in gevangenschap zit en in de praktijk vrijwel altijd na een aantal jaar vrijkomt d.m.v. een beroep of gratie.

In onder meer Canada, Griekenland, Noorwegen, Portugal en Spanje bestaat een echte levenslange gevangenisstraf niet en wordt "levenslang" automatisch omgezet in een vast aantal jaren (respectievelijk 15, 20, 21, 25 en 30 jaar). In Canada is levenslang nooit meer dan 25 jaar maar blijft de gevangene wel automatisch voor de rest van zijn/haar leven onder controle staan.

In tegenstelling tot wat algemeen wordt aangenomen, betekent levenslange opsluiting in België wel degelijk dat de veroordeelde levenslang kan worden opgesloten. Levenslange opsluiting is in België bijgevolg niet - zoals vaak wordt gesteld - gelijk aan 30 jaar. België kent evenwel geen vorm van levenslange opsluiting waarbij de veroordeelde niet om zijn voorwaardelijke invrijheidstelling kan verzoeken.

In de Verenigde Staten van Amerika verschilt de opvatting van levenslang sterk per staat. Meestal wordt er geen "levenslang" gegeven, maar een straf die veel langer is dan een normaal mensenleven (bijv. 200 jaar cel voor meerdere moorden bij elkaar). In een gerechtelijke uitspraak kan worden opgenomen of een later beroep of vrijlating mogelijk is of niet.

In Mexico is de maximale gevangenisstraf 40 jaar. Het Mexicaanse Hooggerechtshof heeft in 2001 bepaald dat een levenslange gevangenisstraf zonder de mogelijkheid op beroep ongrondwettelijk is omdat het wreed en ongebruikelijk hard is, en dat het Artikel 18 van de Mexicaanse Grondwet schendt. Daarna kwamen er geruchten in omloop die zeiden dat veel Amerikaanse misdadigers naar Mexico zijn gevlucht omdat ze wisten dat Mexico ze waarschijnlijk niet zou uitleveren aan de VS (of een ander land waar de maximumstraf hoger ligt dan wat volgens de Mexicaanse wet toegestaan is). Het verschil tussen de Amerikaanse en de Mexicaanse visie op levenslange gevangenisstraffen hebben hoge spanningen veroorzaakt in de internationale politiek totdat het Mexicaanse Hooggerechtshof de mogelijkheid op uitlevering weer openstelde.

Estland, Nederland en België zijn de enige landen in Europa waar levenslang echt levenslang is. In Estland kan de president theoretisch gezien gratie verlenen, maar dit is nog nooit gebeurd. In Nederland kan gratie alleen verleend worden via Koninklijk Besluit, en dit is sinds 1940 maar twee keer gebeurd (beide gevangenen waren terminaal ziek).


[bewerken] Nederland
De levenslange celstraf werd in 1878 ingevoerd, nadat in 1870 de doodstraf was afgeschaft. Levenslang wordt gezien als een alternatief voor de doodstraf. Het leven van de tot levenslang veroordeelde is uitzichtloos en ervaringsdeskundigen spreken wel van een "levend-doodverklaring".

Bij de meeste gevallen van levenslang was dat wegens een veroordeling voor twee of meer moorden. Slechts in enkele gevallen werd levenslang opgelegd voor een enkelvoudige moord; er was dan sprake van eerdere veroordelingen.

Volgens de richtlijnen van het Openbaar Ministerie is de straf levenslang gereserveerd voor de meest ernstige delicten, waarbij er bijvoorbeeld méérdere dodelijke slachtoffers te betreuren zijn. Behalve met de ernst van het delict wordt er ook rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden van de te bestraffen dader. Wik H., die uiteindelijk werd schuldig bevonden aan de Schiedammer parkmoord, werd ten tijde van het delict niet volledig toerekeningsvatbaar geacht, daarom had het OM voor hem gekozen voor de destijds nog langst mogelijke 'tijdelijke' straf, namelijk 20 jaar. Een langere straf zou later pas wettelijk mogelijk worden.

Op 10 december 2003 nam de Tweede Kamer een wetsvoorstel van de fracties van de LPF en VVD aan dat het mogelijk maakte leiders van terroristische organisaties levenslang op te leggen.


[bewerken] Aantal levenslanggestraften
Sinds de invoering van het Wetboek van Strafrecht in 1886 tot 1945 is 34 keer een levenslange gevangenisstraf opgelegd. Van 1945 tot 1970 werd de straf 14 maal opgelegd (oorlogsmisdadigers buiten beschouwing gelaten). [2] Van deze in totaal 48 veroordeelden zijn zeven overleden in de gevangenis, één is ontsnapt en 40 kregen uiteindelijk gratie.[3] In 1967 is berekend dat deze straffen na gemiddeld 15,7 jaar werden omgezet in een tijdelijke gevangenisstraf.[3]

In de jaren '70 werd de levenslange gevangenisstraf niet opgelegd. Na 1980 zijn aan 36 personen een levenslange gevangenisstraf opgelegd. Daarvan zijn er relatief veel in de laatste paar jaar; de rechter lijkt steeds vaker levenslang op te leggen.

Dat steeds vaker levenslang wordt opgelegd, komt volgens advocaat en "levenslang-deskundige" Willem Anker mede door de druk van de publieke opinie om strenger te straffen en de praktijk van de vervroegde invrijheidstelling[4]:

"Daardoor is twintig jaar straf in de praktijk 13,4 jaar. Tussen 13,4 jaar en levenslang zit niets, en omdat dát gat te groot is, grijpen rechters vaker naar levenslang."[5]
Om deze reden is op 1 februari 2006 een wetswijziging in werking getreden die een gevangenisstraf van 30 jaar mogelijk maakt voor de misdrijven voor welke voorheen twintig jaar opgelegd mocht worden.

De laatste jaren komt het steeds meer voor dat rechters de tbs-maatregel gebruiken om personen buiten de samenleving te houden, waarvan aannemelijk kan worden gemaakt dat deze ten tijde van het delict verminderd toerekeningsvatbaar waren. Tbs kan in deze zin een verkapte vorm van levenslang worden.


[bewerken] Geen strafvermindering
Anders dan vaak gedacht wordt betekent een levenslange gevangenisstraf in Nederland ook echt levenslang[6]. Dit is anders dan bij tijdelijke vrijheidsstraffen, waarbij er vrijwel automatisch voorwaardelijke invrijheidstelling volgt nadat 2/3 van de straf is uitgezeten.

Alleen bij Koninklijk Besluit kan gratie worden verleend. Dan wordt levenslang omgezet in een tijdelijke celstraf. Automatisch is dit zeker niet en in tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, wordt slechts bij hoge uitzondering gratie verleend. Gratie wordt in de regel slechts verleend als de veroordeelde zich zo heeft ontwikkeld dat hij in staat wordt geacht zijn leven te beteren. Bovendien moet een bijzondere wijziging van de omstandigheden aan het gratieverzoek ten grondslag liggen, zoals een zeer ernstige ziekte van de veroordeelde. Nadat 20 jaar van de straf is uitgezeten kan een gratieverzoek worden ingediend. In Nederland is het na 1970 twee keer gebeurd dat gratie werd verleend aan een tot levenslang veroordeelde. In 1975 kwam huisarts John Opdam na 21 jaar vrij. Hij had twee keer levenslang gekregen voor het vergiftigen van zijn vrouw en een celgenoot. Hans van Zon, in 1969 opgesloten voor drie roofmoorden, werd in 1986 op vrije voeten gesteld.

Yoke
Admin

Posts : 155
Join date : 2009-04-04
Location : netherlands

http://www.facebook.com/yoke.jaken

Back to top Go down

View previous topic View next topic Back to top


 
Permissions in this forum:
You cannot reply to topics in this forum